جارناما ورىنى250x250
ا ق ش- تا قازاقستاندىقتار عالامشاردىڭ ەڭ ادەمى حالقى دەپ تانىلدى
2016-03-03 01:45:39   كەلۋى:agwgay.com   جازۋشى:agwgay

 ا ق ش- تىڭ ۇلتتىق گەوگرافيالىق قوعامى 200 گە تارتا مەملەكەتتى نىساناعا الىپ، ءار ەلدىڭ تۇرعىندارىنىڭ سۋرەتتەرىن ساراپقا سالىپ، قازاقستاندىقتاردى عالامشاردىڭ ەڭ ادەمى حالقى دەپ تانىعان.

ساراپشىلار استانا مەن الماتىدان تۇسىرىلگەن 100 گە جۋىق فوتوسۋرەتتى نازارعا العان ەكەن. سونىمەن قاتار عالامتور ارقىلى بۇل ساۋالناماعا قاتىسقان الەمنىڭ 3000 عا جۋىق تۇرعىنىنىڭ باسىم بولىگى قازاقتاردى ەڭ سۇلۋ ۇلت دەپ تاپتى.

زەرتتەۋ توبىنىڭ ءتوراعاسى داللەس سكۋلي: «بۇل - سيرەك كەزدەسەتىن تاجىريبە. ويتكەنى فوتوسۋرەتتەردى تانىمال جەلى Facebook تەگى قاراپايىم حالىق باعالادى. سوندىقتان دا ءبىز حالىقتىڭ بورانداي ۇيىتقىعان باعاسىنىڭ استىندا قالدىق. ولاردىڭ باعالارى دا ءارتۇرلى بولىپ وتىردى. ءبىر سۋرەتتى بىرەۋلەرى «تارتىمدى»، «جاعىمدى» دەسە، ەندى بىرەۋلەرى ءتىپتى «قاتارداعى»، «جاعىمسىز» دەپ باعالاپ جاتادى» دەپ جاۋاپ بەرىپتى.

زەرتتەۋ بويىنشا 4,67 كوەففيسيەنتتى داۋىس جيناعان قازاقتار كوش باستاپ، 4,63 كوەففيسيەنتپەن برازيليالىقتار ەكىنشى ورىنعا جايعاسقان. ودان كەيىنگى ورىنداردى 4,11 كوەففيسيەنتپەن كۋبالىقتار، 4,02 كوەففيسيەنتپەن يتاليالىقتار، 4,02 كوەففيسيەنتپەن يسپاندىقتار بولىسكەن. وتانداستارىمىزدىڭ كوركى جاڭا گۆينەيا تۇرعىندارى مەن ەۋرووداق ەلدەرىن قاتتى تامساندىرسا كەرەك. ازيانىڭ وڭتۇستىك شىعىسىنداعى ەلدەر دە جەرلەستەرىمىزدىڭ ادەمىلىگىن مويىنداپ، ينتەرنەتكە ءوز ۇندەرىن قوسقان.

قازاقتىڭ جەتى اتا اۋىسپاي قىز الىپ، قىز بەرۋگە تىيىم سالعان دالا زاڭىنا بۇكىل الەم تاڭدانا، تاڭعالا قارادى.

شاماسى كەلگەندەرى قازاقتىڭ قىزىنىڭ قۇلاعىنا سىرعا سالىپ، الەمدەگى ەڭ «سامورودنىي» تازا قان ارقىلى تۇقىمىنىڭ كوشىن تۇزەتىپ العىسى كەلدى. مىسالى، ا ق ش- تاعى تارالىمى اجەپتاۋىر ورىس تىلىندە شىعاتىن «نوۆىي مير» گازەتىندە برۋك سميت دەگەن ا ق ش ازاماتى 2012 -جىلعى قىركۇيەك ايىنداعى نومىرىندە جالعىز ۇلىنىڭ 1996 -جىلى قازاق قىزىنا ۇيلەنگەنىن بىلاي دەپ سۋرەتتەيدى.

«مەن قازاق دەگەن ۇلت جايلى بۇرىن ەستىمەپپىن. كەلىنىمنىڭ وتىنىشىمەن قازاقستانعا بارىپ قايتتىق. ماعان قازاقتار شەتىنەن ءبىر- بىرىنە قاتتى ۇقسايتىن سۇلۋ ۇلت بولىپ كورىندى. قازىر ەكى نەمەرەم بار. نەمەرەلەرىمنىڭ بىرەۋىنىڭ اتىن قازاقتاردىڭ قۇرمەتىنە كاميللا دەپ قويدىق».

ودان ءارى برۋك سميت نەمەرەلەرىنىڭ امەريكالىق ۇلتقا ۇقسامايتىنىن جانە مۇنداي «قۇدالىقتار جالعاسا بەرسە، الداعى جىلداردا ا ق ش- تىڭ جاڭا تۇرپاتتى ازاماتتارى پايدا بولاتىنىن ايتىپ، وقىرمانىن قۋانىشىمەن بولىسۋگە اسىققان. مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنداعى ازاماتشانىڭ ءبىزدىڭ قازاقتارعا دەگەن الا- بوتەن ىقىلاسىنىڭ استارى بار. سەبەبى قازاقتىڭ سىر- سىمباتى كەشە دە، بۇگىن دە الەمدە تالاي مەن دەگەندەردىڭ كوزىنىڭ جاۋىن الدى. كۇنى كەشە عانا ءوزىمىزدىڭ ءسابينا التىنبەكوۆا 1,5 ميلليارد قىتايدى تاڭعالدىرسا، سول قىتايدا تاعى ءبىر قانداسىمىز قالىڭ ەلدى مويىنداتتى.

قوعام قايراتكەرى جاراسباي سۇلەيمەنوۆتىڭ پايىمداۋىنشا، قازاق ۇلتىنىڭ سۇلۋلىعىنىڭ تولعان ايداي تولىقسي تۇسۋىنە تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ازاماتى اتاندىق دەگەن كوڭىل كۇي، زاماناۋي كوسمەتيكا اسەر ەتتى.

دەگەنمەن قازاققا عانا ءتان سۇلۋلىققا ەل ىشىندە دە، سىرتتان دا ءتونىپ تۇرعان قاۋىپ بۇرىنعىعا قاراعاندا ەسەلەنىپ كەتتى. سوڭعى 20 جىلدا الىس- جاقىن شەتەلدەرگە 20 مىڭ بالامىزدىڭ ساتىلىپ كەتكەنى دە، قازاق قىزدارىنىڭ شەتەلدىكتەرمەن باس قوسىپ جاتقانى دا ءبىزدىڭ قانىمىزعا اسەر ەتپەيدى.

سەبەبى ولاردىڭ قازاقتىعى وزدەرىمەن بىتەتىن توپ، ولاردان تۋعان تولقىن ەشقاشان قازاق بولىپ سانالمايدى. ەڭ باستى - قاۋىپ ءوز ىشىمىزدە. ءبىرىنشى قاۋىپ - بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان بالالار. ولاردىڭ اتى- ءجونى قازاقشا بولعانمەن، ونىڭ زاتىن، رۋىن تۇگەندەپ جاتقان ەشكىم جوق. قازاقتىڭ گەنەتيكالىق كودىن انىقتاۋعا تالپىنىپ جۇرگەن جاس عالىم جاڭابەك جاقسىعاليەۆ 1989 -جىلى ۇلتتىڭ گەنەتيكالىق كودىن انىقتاۋمەن اينالىساتىن كارىس عالىمدارى دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ تازا قان - قازاقتاردا. ولار جەتى اتا اۋىسپاي ءبىر- بىرىمەن قىز الىسپايدى دەگەن تۇجىرىمعا كەلگەن» دەگەن ويدى العا تارتادى.

ءبىزدىڭ گەنەتيكالىق كودىمىز جەتى اتا اۋىسپاي قىز الىپ، قىز بەرمەۋدى اماناتتاپ كەتكەن بابالارىمىزدىڭ زاڭىمەن بايلانىستى ما دەپ قالامىن

 ال بەلگىلى عالىم تۇرسىن جۇرتباي بەكزادالىقتىڭ، مىرزالىقتىڭ، شەكسىز وكتەمدىكتىڭ، باق- داۋلەتتىڭ ۇرپاقتان- ۇرپاققا اۋىسىپ، وزدەرىن ەرەكشە جاراتىلعان تۇقىم ەسەبىندە ماراپاتتايتىن «قاراكوكتىڭ» بالاماسى وزگە ۇلتتا دا ۇشىراساتىنىن ايتادى. «قازاقتاردىڭ گەنەتيكالىق پورترەتىنىڭ 55-60 پايىزى شىعىسازيالىق پوپۋلياتسياعا جاتادى. بۇل ءسىبىر مەن موڭعوليا. ال 15-20 پايىزى ەۋروپالىق، 15-17 پايىزى تاياۋ شىعىس پەن ورتالىق ازيا پوپۋلياتسياسىنا جاتادى. بۇل قازاقتىڭ سوڭعى ءۇش عاسىرداعى بەينەسى. ءبىراق سوعان قاراماستان، بۇكىل الەمنىڭ نازارى قازاقتىڭ قانىنا اۋىپ وتىر. ءبىزدىڭ گەنەتيكالىق كودىمىز جەتى اتا اۋىسپاي قىز الىپ، قىز بەرمەۋدى اماناتتاپ كەتكەن بابالارىمىزدىڭ زاڭىمەن بايلانىستى ما دەپ قالامىن»، - دەيدى نۇربول بايماحانوۆ. دەمەك، قازاقتىڭ گەنەتيكالىق قودى الەمدە ەشبىر ۇلتقا ۇقسامايدى. بۇل الەمدەگى سۇلۋلىق، ادەمىلىك اتاۋى قازاقتىڭ قانىنان كۇش الىپ تۇر.

دەرەككوز: ايقىن